Słownik łodzianizmów

Słownik łodzianizmów

organizator: Łódź Design Festival/ Miejska Galeria Sztuki w Łodzi
miejsce ekspozycji: Monopolis
czas ekspozycji: 14.05 – 09.06.2021
artyści: Magda Grabowska-Wacławek (GraBovska), Jan Kallwejt, Katarzyna Bogucka, Dawid Ryski, Bartosz Kosowski, Anna Rudak, Patryk Hardziej, Jacek Rudzki, Karol Banach, Ola Niepsuj, Bożka Rydlewska, Agata „Endo” Nowicka, Paweł Jońca i Martyna Wójcik-Śmierska
kuratorzy: Adriana Usarek, Michał Piernikowski
identyfikacja wystawy: Beata Świerkowska-Jóźwiak

Słownik łodzianizmów to artystyczno-edukacyjne przedsięwzięcie, którym pragniemy zwrócić uwagę na unikatowość naszego miasta – Łodzi. W przestrzeni Monopolis chcemy pokazać kilkanaście prac prezentowanych w dwóch poprzednich edycjach, tzn. na wystawach „Słownika dobrych łodzianizmów. Interpretują polscy ilustratorzy z 2019 roku i „Słownika współczesnych łodzianizmów” z roku 2020.

Aktualny projekt, podobnie jak i poprzednie, jest także efektem współpracy Miejskiej Galerii Sztuki w Łodzi i Łódź Design Festival, a osią wokół której powstał są oczywiście łodzianizmy, czyli słowa funkcjonujące stricte w języku łódzkim. Warto wiedzieć, że regionalizm nie jest wyrazem niepoprawnym ani niemodnym. Trzeba pamiętać, że na kształtowanie się języka w naszym regionie wpływ wywarła styczność z językiem rosyjskim, jidysz, a także niemieckim, dlatego mieszkający na tych terenach ludzie noszą laczki (niem. der Latsch, die Latsche) i pakują cukierki w tytkę (niem. die Tüte), czyli papierową torebkę, zrobioną z kawałka spiralnie zwiniętego papieru. Pisany za pomocą obrazów Słownik łodzianizmów pokazuje, jak w sposób przyjemny, ale efektywny, ucząc i bawiąc zarazem, można przekazać wiedzę o historii, kulturze miasta i jego mieszkańcach. Ale istotnym powodem powstania wystawy jest nie tylko przedstawienie etymologii słów charakterystycznych dla łódzkiego regionu, lecz także prezentowanie jego kultury, architektury oraz miejsc − ikon. Chodzi też o to, by projekt stał się pretekstem do rozmowy o polskiej sztuce, okazją do jej poznawania i propagowania.

Dokonany przez nas wybór prac na wystawę w Monopolis ma charakter subiektywny i obejmuje czternaście ilustracji, których autorami są: Magda Grabowska-Wacławek (GraBovska), Jan Kallwejt, Katarzyna Bogucka, Dawid Ryski, Bartosz Kosowski, Anna Rudak, Patryk Hardziej, Jacek Rudzki, Karol Banach, Ola Niepsuj, Bożka Rydlewska, Agata „Endo” Nowicka, Paweł Jońca i Martyna Wójcik-Śmierska. Wszyscy posiadają już bogaty dorobek i sukcesy artystyczne. Istotnym, powodem przedsięwzięcia była zatem również chęć współpracy z wyjątkowo zdolnymi graficzkami i grafikami, którzy odważnie interpretując klasykę, wyznaczają nowe trendy w światowej ilustracji. Czerpiąc z najlepszych tradycji polskiej szkoły ilustracji, ukazują jej siłę oraz złożoność. Wszystkich twórców charakteryzuje doskonałe opanowanie warsztatu artystycznego oraz różnorodność stylistyczna, pomysłowość, lapidarność i zarazem precyzja wypowiedzi, ale bez dosadności. Dostrzegając w odbiorcy wrażliwego czytelnika języka wizualnego, autorzy pozostawiają także przestrzeń dla jego wyobraźni. Wśród zilustrowanych pojęć znalazły się mi.in: bigiel, krańcówka, laczki, bajzel, trambambula, badylarz, Limanka, Manhattan, plackarnia, bajaderka, stajnia jednorożców, Fala, Park Śledzia oraz Pietryna.

Adriana Usarek

>
>