Łódzki nurt: Rzeki (nie)zaginione

Choć do końca nie znamy prawdziwego, historycznego układu łódzkich rzek, możemy z pewnością stwierdzić, że istniały. Mimo że o przemysłowym losie Łodzi zdecydowały najbardziej położenie komunikacyjne, zasobność lasów czy gliny, to miasto powstało na obszarach źródłowych Bzury (dorzecze Wisły) oraz Neru (dorzecze Odry), wraz z ich dopływami. Liczne strumienie, strugi i cieki dzięki różnicom w ukształtowaniu terenu zapewniały bardzo sprzyjające warunki do pracy maszyn włókienniczych, a przede wszystkim stanowiły źródło czystej i dobrej jakości wody. 

Niestety, długoletnia antropopresja, wylesienie, rozwój przemysłu, zabudowywanie dolin i utwardzanie przestrzeni miejskich spowodowały zanikanie źródeł, ujęcie rzek w podziemne kanały i ograniczenie ich roli wyłącznie do odbierania ścieków, aż do całkowitego ukrycia wielu z nich. Cześć tych, które pozostały, zamieniono w trapezowate rowy. Rzeki do Łodzi wpływają, ale pod nią już giną. Zapłaciły wysoką cenę za rozwój miasta. 

Obecnie dawna główna rzeka Łodzi – Łódka, która wzięła swoją nazwę od miasta (a nie na odwrót!) widoczna jest odcinkowo, aczkolwiek najbardziej po silniejszych ulewach, wciąż powodując zalewanie piwnic w sąsiadujących z nią (czasem zbyt blisko) domach. Najważniejszą rzeką wydaje się więc Olechówka, najdłuższa, która niemal w całości płynie w granicach miasta. Na drugim miejscu w hierarchii plasuje się Jasień jako jedyny wciąż obecny w centrum Łodzi, mimo niechlubnej, wieloletniej historii w roli kanału ściekowego. 

Trudno opowiedzieć o wszystkim, ale spróbujemy chociaż o części. Przed Wami portrety 7 łódzkich rzek: Jasienia, Łódki, Neru, Bzury, Sokołówki, Olechówki i Bałutki. Odkryjcie je z naszym przewodnikiem na nowo, a my – nie mówimy ostatniego słowa, jeśli chodzi o przybliżanie krajobrazu miasta zbudowanego na rzekach. 

Stan rzek łódzkich:

• 18 rzek imiennych 126 km
• 11 rzek bezimiennych 26 km

WISŁA:

• Bzura
• dopływy Bzury: Łagiewniczanka (Brzoza II), Sokołówka
• dopływy Sokołówki: Aniołówka, Brzoza, Wrząca
• Zimna Woda, dopływ Aniołówki
• Miazga, dopływ Wolbórki

ODRA

• Ner
• dopływy Neru: Gadka, Jasieniec, Dobrzynka 
• Jasień
• dopływy Jasienia: Olechówka, Karolewka
• Augustówka, dopływ Olechówki
• Łódka
• Bałutka, dopływ Łódki