Polski design: #NOSTALGIA

Nostalgia w polskim wzornictwie jest nie tylko sentymentalnym powrotem do przeszłości, ale i świadomym poszukiwaniem odniesień do znanych ech naszej kultury. Projektanci, inspirując się minionym czasem – często PRL-owskimi formami, tradycyjnymi wzorami regionów Polski, odwołują się do niemal utraconych rzemiosł, opowieści, estetyki, które miały istotne znaczenie w życiu społecznym kraju. Nostalgiczne akcenty w projektach to próba uchwycenia ciepłych, pozytywnych emocji związanych z minionymi czasami, refleksja nad tożsamością oraz dziedzictwem wywołującym przyjemne wzruszenie. Jednak nostalgia w polskim wzornictwie to nie tylko tęsknota za przeszłością. Jest to także proces twórczego odkrywania znaczeń, technologii, własna interpretacja historii, która mogłyby ulec zapomnieniu w pogodni za nowością. Polskie wzornictwo często stawia na przywracanie rzemiosła lub kontynuowanie tradycyjnych technik wytwórczych, które przez lata były zaniedbywane. Projektanci pozwalają sobie na reinterpretację klasycznych form w nowoczesnym kontekście, na balansowanie między przeszłością a przyszłością, rozbudzając w użytkowniku wspomnienia, a jednocześnie wprowadzając powiew świeżości. Nostalgia w polskim projektowaniu, poprzez twórczą zabawę z elementami przeszłości, pozwala na stworzenie nowych narracji odzwierciedlających zmiany społeczne, technologiczne i kulturowe, lecz z zachowaniem pamięci o przedmiotach, historiach i osobach, nadając powstającym obiektom głębszy, osobisty ładunek emocjonalny. 

Zaprojektowany w 1956 r. przez Romana Modzelewskiego fotel RM56 uosabia odważnego ducha modernizmu połowy XX w. Jego rzeźbiarska sylwetka oddaje optymizm tamtej epoki, budząc nostalgię wśród kolejnych pokoleń miłośników polskiego designu. 

RM56 to mebel o lekkiej, nowoczesnej formie, wykonany ze sklejki i metalu. Premierowo zaprezentowano go w 1956 r. na II Ogólnopolskiej Wystawie Architektury Wnętrz w warszawskiej Zachęcie. Pierwsza wersja fotela została dość szybko przeprojektowana z wykorzystaniem winiduru (PVC-U) – śmiałego i innowacyjnego jak na tamte czasy materiału. Prace nad siedziskiem doprowadziły do wprowadzenia wielu modyfikacji niewidocznych na pierwszy rzut oka, lecz istotnych z punktu widzenia ergonomii i funkcjonalności. 

Mimo awangardowej formy i międzynarodowego potencjału, fotel nigdy nie trafił do masowej produkcji. Ograniczony polityczny i gospodarczy klimat komunistycznej Polski nie sprzyjał rozwojowi nowoczesnego wzornictwa o wysokiej wartości, a wizja Modzelewskiego pozostała zamknięta w jego pracowni. Dopiero 60 lat później, w 2016 r., model ten zrewitalizowany przez firmę Vzór, która przywróciła go do produkcji, zachowując jego oryginalny charakter i dostosowując do współczesnych technologii materiałowych. Zastosowanie przemysłowych technologii produkcji pozwoliło uniknąć ograniczeń związanych z wytwarzaniem rzemieślniczym oraz zaoferować produkt o stałych parametrach jakościowych, który można produkować szybko i stosunkowo tanio, w dużych seriach.

Całkowite przeprojektowanie technologii wytwarzania krzesła umożliwiło trwałe połączenie nóg z formowaną skorupą siedziska bez konieczności jej przewiercania, co znacząco poprawiło walory estetyczne produktu. 

Dziś RM56 to nie tylko efektowny mebel, lecz także symbol wytrwałości i ponadczasowego wzornictwa – długo oczekiwane urzeczywistnienie modernistycznego arcydzieła, które łączy historię polskiego designu z teraźniejszością. Wywodzący się z epoki, która dla wielu z nas jest źródłem wspomnień – z czasów, gdy polskie domy i przestrzenie publiczne wypełniały przedmioty nacechowane prostotą, rzemieślniczą dbałością i funkcjonalnością. W jego kształcie kryje się subtelny hołd dla tych wartości.